მზის სისტემის პლანეტები

მზის სისტემის ანიმაციური გამოსახულება https://kosmosi.space/solar-system/ ის ციური სხეულები, რომლებიც მზის გარშემო ბრუნავენ, წარმოქმნიან მზის სისტემას. მზის სისტემაში, მზის გარდა არიან პლანეტები, თანამგზავრები, კომეტები და ასტეროიდები. პლანეტებად იწოდებიან ის ციური სხეულები, რომლებიც მოძრაობენ მზის გარშემო ორბიტაზე და გააჩნიათ საკმარისად დიდი მასა. მზიდან დაწყებული, ისინი შემდეგი თანმიმდევრობით არიან განლაგებულნი: მერკური, ვენერა, დედამიწა,…

კითხვის გაგრძელება

“ჰაბლის” საუკეთესო ფოტოსურათები

ასეულობით მილიარდი ვარსკვლავი, რომლებიც ანდრომედას გალაქტიკას შეადგენენ. ისინი ერთად გადმოსცემენ დიფუზურ გამოსხივებას. ზოგიერთი ვარსკვლავი სინამდვილეში ჩვენი გალაქტიკისაა. „ოქროს თევზის“ ვარსკვლავთწარმონაქმნის ცენტრში მდებარეობს ყველაზე დიდი, ცხელი და მასიური ვარსკვლავების გიგანტური გროვა. ეს ვარსკვლავები წარმოქმნიან გროვა R136–ს, რომელიც ამ ფოტოსურათზეა გამოსახული. NGC 253. ბრწყინვალე NGC 253 არის ერთ–ერთი ყველაზე ნათელი სპირალური გალაქტიკა,…

კითხვის გაგრძელება

გრავიტაციული რადიუსი

გრავიტაციული რადიუსი (ან შვარცშილდის რადიუსი) არის დამახასიათებელი რადიუსი, განსაზღვრული ნებისმიერი ფიზიკური სხეულისთვის, რომელსაც გააჩნია მასა: ესაა სფეროს რადიუსი, რომელზეც იქნებოდა მოვლენათა ჰორიზონტი, რომელსაც ეს მასა შექმნიდა, თუ იგი სფეროსებრ–სიმეტრიულად იქნებოდა განაწილებული, იქნებოდა უმოძრაო (კერძოდ, არ იბრუნებდა, მაგრამ რადიალური მოძრაობები დასაშვებია), და მთლიანად იქნებოდა სფეროს შიგნით. გრავიტაციული რადიუსი სხეულის მასის (m) პროპორციულია და ტოლია…

კითხვის გაგრძელება

კოსმოსური ტელესკოპი “კეპლერი”

„კეპლერი“ – ნასას ასტრონომიული თანამგზავრი. აღჭურვილია ზემგრძნობიარე ფოტომეტრით, რომელიც სპეციალურადაა განკუთვნილი ეგზოპლანეტების საძიებლად (პლანეტები მზის სისტემის გარეთ – სხვა ვარსკვლავებთან მდებარე), რომლებიც დედამიწისმაგვარია. ეს პირველი კოსმოსური აპარატია, რომელიც ამ მიზნით შეიქმნა. მას გერმანელი მათემატიკოსისა და ასტრონომის პატივსაცემად დაერქვა, რომელმაც პლანეტების მოძრაობა აღმოაჩინა. გაშვება შედგა 2009 წლის 6 მარტს. შენებასა და…

კითხვის გაგრძელება

კოსმოსური ტელესკოპი “ჰაბლი”

კოსმოსური ტელესკოპი ჰაბლი (ედვინ ჰაბლის პატივსაცემად) – ავტონომიური ობსერვატორიაა, რომელიც დედამიწის ორბიტაზე ბრუნავს, არის NASA–ს და ევროპული კოსმოსური სააგენტოს ერთობლივი პროექტი. კოსმოსში ტელესკოპები იმისთვის თავსდებიან, რომ დაარეგისტრირონ ელექტრომაგნიტური გამოსხივებები ისეთ დიაპაზონში, რომელსაც დედამიწის ატმოსფერო არ ატარებს. ჰაბლმა თითქმის 15 წელი იმუშავა (1995 წლიდან) და აგრძელებს მუშაობას (თუმცა ძირითადი მისია შერსულებულია და…

კითხვის გაგრძელება

პლანეტა Kepler 452 – დედამიწის ანალოგი

2015 წლის ნოემბერში ნასას მეცნიერებმა განაცხადეს რომ „კეპლერის“ ტელესკოპმა დედამიწის ასლი აღმოაჩინა (კეპლერ 452), რომელზეც არის წყალი და შესაძლოა არსებობდნენ ჭკვიანი არსებები. ასტრონომები იუწყებოდნენ რომ მათმა ტელესკოპმა კოსმოსში იპოვა პირველი დიდი ეგზოპლანეტა თხევადი წყლით, რომელიც წააგავს დედამიწას, იგი იმყოფება ვარსკვლავისგან ისეთივე სიშორეზე, როგორც დედამიწა მზისგან. ითვლება რომ კეპლერ 452 (Kepler…

კითხვის გაგრძელება

სამყაროს ყველაზე უჩვეულო პლანეტები

ათასობით წლის განმავლობაში მეცნიერებს მხოლოდ მზის სისტემის პლანეტების შესწავლა შეეძლოთ. პირველი პლანეტები აღმოაჩინეს ღამის ცაში უცნაური მოძრაობით, რომელიც სხვა ვარსკვლავებისგან განსხვავდებოდა. თავიდან ბერძნები ამ „არასწორ ვარსკვლავებს“ მოგზაურებად ასახელებდნენ და ძველ ბერძნულად „პალანს“ ეძახდნენ. პლანეტარული სისტემების რთული ხასიათი პირველად გალილეომ შენიშნა, როდესაც იუპიტერის ტელესკოპით შესწავლისას დაინახა თუ როგორ ბრუნავდნენ ციური სხეულები…

კითხვის გაგრძელება

20 საინტერესო ფაქტი კოსმოსზე

მზე მზის სისტემის მასის 99,8%–ს შეადგენს უფრო ზუსტად კი, 1 989 100 000 000 000 000 000 000 000 000 კგ–ს. ყველა დანარჩენი პლანეტები, თანამგზავრები, ასტეროიდები და სხვა მატერიები დედამიწაზე მცხოვრები ადამიანების ჩათვლით, დარჩენილ 0,2%–ს იკავებს. არწივის თანავარსკვლავედში არსებული გაზის ღრუბელი შეიცავს საკმარის ალკოჰოლს 200 სეპტილიონი ლიტრი ლუდის შესაქმნელად ეთანოლის რაოდენობა…

კითხვის გაგრძელება

დიდი მაგელანის ღრუბელი

დიდი მაგელანის ღრუბელი – არის ჯუჯა გალაქტიკა, რომელიც ჩვენგან დაახლოებით 160 ათასი სინათლის წელიწადის დაშორებით იმყოფება. ფაქტიურად, ეს მესამე ყველაზე ახლოს მყოფი ვარსკვლავური სისტემაა, მშვილდოსნისა და დიდი ქოფაკის თანავარსკვლავედებში არსებული გალაქტიკების შემდეგ. დიდი მაგელანის ღრუბლის მასა შეადგენს ირმის ნახტომის მასის 1/10 და იტევს 10 მილიარდ ვარსკვლავს. ეს მას ხდის ყველაზე…

კითხვის გაგრძელება